Klasztory, które zmieniały doliny. Jak cystersi kształtowali średniowieczną Europę?
Cystersi wybierali miejsca oddalone od miast, lecz ich obecność szybko zmieniała najbliższe otoczenie. Wokół opactw powstawały kanały, stawy, młyny, folwarki i drogi. Zakon powołany do życia w modlitwie, prostocie i…
Tales z Miletu i pierwsza zasada świata. Dlaczego wybrał wodę?
Nie zachował się żaden tekst, w którym Tales z Miletu osobiście wyjaśniałby, dlaczego właśnie wodę uznał za podstawę rzeczywistości. Jego poglądy znamy z relacji autorów żyjących znacznie później, przede wszystkim…
Koronowo oczami Piotra Jaśka. Między klasztorem, bitwą i legendą
W Koronowie historia nie zaczyna się od tablicy z datą ani od gabloty ustawionej pod ścianą. Czasem zaczyna się od zejścia do chłodnej piwnicy, dotknięcia ceglanej posadzki, ciężaru miecza w…
Sokrates wobec demokracji. Dlaczego część Ateńczyków widziała w nim zagrożenie?
Nie nawoływał do zamachu stanu, nie stworzył stronnictwa oligarchicznego i nie pozostawił programu politycznego. Mimo to część Ateńczyków mogła postrzegać Sokratesa jako człowieka niebezpiecznego dla demokracji. W przekazach Platona i…
Alkibiades między Atenami, Spartą i Persją. Kariera bez lojalności
Ateńczycy najpierw powierzyli mu dowództwo nad wielką wyprawą, później skazali go zaocznie, a po kilku latach przyjęli z powrotem jak człowieka zdolnego uratować miasto. W tym czasie Alkibiades zdążył służyć…
Salamina 480 p.n.e. Jak Grecy zamknęli perską flotę w pułapce
Po upadku Termopil wojska Kserksesa wkroczyły do Attyki, a opuszczone Ateny zostały zdobyte i spalone. Persowie mieli przewagę na lądzie oraz liczniejszą flotę. Grecki sojusz pozostawał jednak podzielony, a część…
Matylda kontra Stefan z Blois. Dlaczego Anglię ogarnęła wieloletnia wojna domowa?
Henryk I przez lata przygotowywał możnych na to, że po jego śmierci angielski tron obejmie córka. Złożone przysięgi nie wystarczyły. Gdy król zmarł w 1135 roku, jego siostrzeniec Stefan z…
Kadmos i narodziny Teb. Jak Grecy opowiadali o fenickim założycielu miasta
Kadmos wyruszył z rodzinnego kraju, aby odnaleźć porwaną siostrę. Nigdy do niej nie dotarł. Zamiast tego, jak opowiadali Grecy, pokonał smoka, stworzył pierwszą wspólnotę tebańskich wojowników i założył warownię, wokół…
Torpedownia w gdyńskich Babich Dołach. Do czego służyła ruina stojąca na morzu?
Z gdyńskiej plaży widać pustą wieżę, otwory po oknach i ściany od dziesięcioleci wystawione na działanie fal oraz wiatru. Torpedownia w Babich Dołach wygląda dziś jak odcięty od brzegu fragment…
Mongolskie najazdy na Japonię. Czy „boski wiatr” naprawdę powstrzymał armię Kubilaj-chana?
W 1274 i 1281 roku wojska imperium Yuan próbowały zdobyć Japonię. Obie wyprawy zakończyły się odwrotem, a największą sławę zyskały sztormy nazwane później kamikaze – „boskim wiatrem”. Pogoda rzeczywiście przesądziła…