Józef Wrycza. Kapelan Wojska Polskiego i działacz narodowy na Pomorzu
Kiedy w 1948 roku Józef Wrycza obejmował parafię w Tucholi, miał za sobą niemieckie więzienie, służbę wojskową i lata konspiracji. Był rozpoznawalną postacią pomorskiego ruchu narodowego, a jego nazwisko pomagało…
Święta Małgorzata i chleb, który miał ocalić Tucholę
W herbie Tucholi św. Małgorzata trzyma gołębia i krzyż. Na jednej z dawnych pieczęci towarzyszył jej smok, a miejscowa legenda powierzyła jej rolę doradczyni oblężonego miasta. Miała wskazać mieszkańcom sposób,…
Neron – cesarz, który miał podpalić Rzym. Co naprawdę wiemy o jego panowaniu?
Neron (37-68 n.e.) był piątym i ostatnim cesarzem z dynastii julijsko-klaudyjskiej. Rządził Rzymem przez 14 lat, od 54 do 68 roku. Tradycja zapamiętała go jako matkobójcę, podpalacza stolicy i prześladowcę…
Czy rozpoznasz wszystkie potwory? 10 legendarnych bestii na obrazkach
Jedne strzegły wejścia do świata zmarłych, inne czaiły się przy drogach, w jaskiniach albo na krańcach znanego świata. Przez stulecia opowieści o nich budziły strach i rozpalały wyobraźnię. Ale czy…
Mauzoleum w Tucholi. Zbrodnia w Rudzkim Moście i proces po latach
Szerokie schody, wysoki krzyż, orzeł i gryf. Mauzoleum przy ulicach Świeckiej i Chopina w Tucholi upamiętnia Polaków zamordowanych przez Niemców w Rudzkim Moście jesienią 1939 roku. Jest również miejscem ich…
Zdobyli zamek, a potem go zburzyli. Dlaczego torunianie wystąpili przeciw Krzyżakom?
Toruń wydał pieniądze, żeby pozbyć się zdobytego zamku. W 1454 roku po kapitulacji Krzyżaków miasto przystąpiło do rozbiórki ich siedziby. Historycy wiążą tę decyzję między innymi z troską mieszczan o…
Ostrowąs. Osiem wieków historii wokół jednego sanktuarium
Biała wieża kościoła, barokowy obraz otoczony kultem i rozległy plac, na którym ustawiono dwadzieścia scen różańcowych. Dzisiejszy Ostrowąs jest efektem wielu stuleci zmian. Kolejne świątynie znikały, powstawały nowe, a historia…
Pomnik Lwa w Starym Zoo w Poznaniu. Historia rzeźby Augusta Gaula i Roberta Jaeckla
Wśród drzew Starego Zoo przy ulicy Zwierzynieckiej stoi potężny brązowy lew. Dziś na jego cokole uwagę zwraca tablica przypominająca o stuleciu poznańskiego ogrodu zoologicznego, ale pierwotny sens monumentu był zupełnie…
Grób niemieckiego leśniczego w skorzęcińskim lesie. Historia Paula Redlicha
Kilkaset metrów od leśniczówki w Starym Dworze, na zalesionym wzniesieniu, znajduje się samotna mogiła. Na ostatnim odcinku nie prowadzą do niej drogowskazy, a ostatnie metry trzeba pokonać wydeptaną ścieżką między…
Skarb Napoleona pod Krzywą Lipą. Legenda z drogi między Wierzchucinem a Lisinami
Przy drodze między Wierzchucinem a Lisinami łatwo minąć to miejsce bez zatrzymywania się. Wśród gęstej zieleni stoi stara lipa, a obok niej niewielka tablica. Dopiero jej treść przenosi ponad dwa…
Lej po rakiecie V-2 w Lisinach. Ślad tajnego poligonu Heidekraut ukryty w Borach Tucholskich
Przy drodze w Lisinach stoi niewielki drogowskaz. Kilka kroków dalej ustawiono ławkę i granitowy kamień informujący o rakiecie V-2 wystrzelonej z pobliskiego poligonu Heidekraut. Sam ślad wybuchu jest znacznie mniej…
Kowal, sukiennik i szewc. Jak Eksperymentarium przybliża historię dawnych cechów?
Podkowa, materiał i but wystarczą, aby rozpocząć opowieść o gospodarce dawnego miasta. W Eksperymentarium w Chojnicach dzieci poznają kowala, sukiennika i szewca, obracając elementy drewnianych stanowisk oraz wskazując przedmioty związane…
Koronowo oczami Piotra Jaśka. Między klasztorem, bitwą i legendą
W Koronowie historia nie zaczyna się od tablicy z datą ani od gabloty ustawionej pod ścianą. Czasem zaczyna się od zejścia do chłodnej piwnicy, dotknięcia ceglanej posadzki, ciężaru miecza w…
Anna Dłużewska-Sobczak o Borucie i największej kolekcji rzeźb demonicznych w Polsce. Boruta nie strzeże zamku sam
W łęczyckim zamku diabeł nie jest tylko legendą opowiadaną w starych murach. Ma swoje lochy, wiele wcieleń i skarby. Ma też całe grono demonicznych towarzyszy. Boruta bywa szlachcicem z szablą…
Kecalkoatl od A do Z. Dziesięć metrów skrzydeł i zagadka lotu prehistorycznego olbrzyma
Jak wzbić się w powietrze, mając skrzydła szerokie na dziesięć metrów i ciało znacznie większe od współczesnych ptaków? Przed takim wyzwaniem stawał kecalkoatl, jeden z największych latających zwierząt w dziejach…
Państwa, które przeniosły swoje stolice. 12 przypadków, gdy centrum władzy zmieniło adres
Stolica potrafi być symbolem państwa przez setki lat, ale historia pokazuje, że nawet najważniejsze miasto polityczne nie jest dane raz na zawsze. Rządy przenosiły swoje siedziby z powodów strategicznych, gospodarczych,…
Największe i najciekawsze odnalezione skarby świata. 15 odkryć, które wydarzyły się naprawdę
Niektóre przeleżały pod ziemią ponad tysiąc lat. Inne spoczywały w zatopionych ładowniach albo pod podłogą londyńskiej piwnicy. Bywało, że prowadziła do nich wieloletnia ekspedycja, ale równie często odkrywano je podczas…
Ichtiozaur od A do Z. Gad, który zamienił ląd na otwarty ocean
Na pierwszy rzut oka można byłoby wziąć je za dziwne delfiny. Smukłe ciało, płetwy, wydłużony pysk i potężny ogon wyglądały zaskakująco znajomo. Ichtiozaury nie były jednak ssakami ani dinozaurami, lecz…
Plezjozaury od A do Z. Długa szyja, cztery płetwy i miliony lat w oceanach
Długa szyja, niewielka głowa, szeroki tułów i cztery duże płetwy – to najbardziej rozpoznawalny obraz plezjozaura. Tyle że przedstawia tylko część niezwykle różnorodnej grupy morskich gadów. Plezjozaury pojawiły się jeszcze…
Zapisy. Leszek Brogowski i galeria gn 1978‒1981 – nowa wystawa Gdańskiej Galerii Fotografii
Czy i w jaki sposób fotografia może stać się narzędziem krytycznego myślenia, a galeria miejscem budowania niezależnej wspólnoty? Jak tworzyć sztukę w rzeczywistości politycznych ograniczeń? W piątek 9 października o…
Co stało się z ciałem Spartakusa?
Według zachowanych źródeł antycznych Spartakus zginął w 71 roku p.n.e., podczas decydującej bitwy z armią Marka Licyniusza Krassusa. Jest jednak szczegół, który od stuleci pobudza wyobraźnię: Appian, opisując śmierć przywódcy…