Przez około szesnaście stuleci pozostawał ukryty w wilgotnej ziemi. Zachowały się potężne drewniane bale, przedmioty codziennego użytku, nasiona i kości zwierząt. Badania prowadzone w twierdzy Jangmisanseong w Chungju pokazują dziś znacznie więcej niż sam system obronny z czasów Baekje. Archeolodzy otrzymali rzadką możliwość zajrzenia do zaplecza warowni funkcjonującej w środkowej części Półwyspu Koreańskiego około 1600 lat temu.
Drewnianą konstrukcję zauważono już w 2024 roku
Sam zbiornik został rozpoznany podczas badań prowadzonych w listopadzie 2024 roku. Później archeolodzy przez kolejne sezony analizowali jego konstrukcję, otoczenie oraz osady zachowane wewnątrz. Kompleksowe wyniki prac przedstawiono publicznie 1 września 2026 roku.
Obiekt znajduje się w naturalnym obniżeniu w północnej części Jangmisanseong. Badacze interpretują go jako zbiornik służący do gromadzenia wody i regulowania jej przepływu przez teren twierdzy.
Skala konstrukcji jest nietypowa. Jej wnętrze ma formę zbliżoną do kwadratu o boku około 6,7 metra, a głębokość wynosi około 1,8 metra. Ściany wykonano z dużych drewnianych elementów, z których część przekracza siedem metrów długości. Bale układano jeden nad drugim; zachowało się dziewięć takich warstw.
Według koreańskich badaczy jest to największy dotąd odkryty drewniany zbiornik z okresu Hanseong w archeologii Baekje. Jego maksymalną pojemność oszacowano na około 83 tys. litrów. Nie była to więc zwykła studnia ani przypadkowa sadzawka. Konstrukcja stanowiła element infrastruktury potrzebnej do codziennego funkcjonowania dużej warowni i pozwalała magazynować oraz kontrolować wodę spływającą przez jej teren.
Twierdza powstała w miejscu ważnym dla kilku państw
Jangmisanseong leży w rejonie współczesnego Chungju. W V wieku była to część obszaru, na którym ścierały się wpływy trzech najważniejszych państw Półwyspu Koreańskiego: Baekje, Goguryeo i Silli.
Przez kilka pierwszych stuleci politycznym centrum Baekje był Hanseong, znajdujący się na terenie dzisiejszego Seulu. Sytuacja zmieniła się w 475 roku, gdy Goguryeo zdobyło stolicę, a dwór Baekje został przeniesiony na południe do Ungjin, utożsamianego z dzisiejszym Gongju.
Odkrycia z Jangmisanseong wskazują, że jeszcze przed tą zmianą władcy Baekje przykładali dużą wagę do regionu Chungju. Pod późniejszym kamiennym murem twierdzy znaleziono starsze umocnienia ziemne wykonane techniką panchuk. Polegała ona na układaniu i silnym ubijaniu kolejnych warstw ziemi.
Technikę tę stosowano również przy ważnych fortyfikacjach związanych z centrum państwa Baekje. W Jangmisanseong znaleziono ponadto ceramikę charakterystyczną dla centralnych obszarów królestwa oraz wyroby lakierowane. Badacze uznają to za jeden z argumentów wskazujących, że w budowę i funkcjonowanie warowni angażowano technologię, ludzi oraz zasoby związane z władzami centralnymi.
W osadach zostały ślady jedzenia i roślin
Najciekawsze informacje nie pochodzą wyłącznie z drewnianych ścian zbiornika. Wilgotne osady jego wnętrza zachowały materiały organiczne, które w wielu innych warunkach dawno uległyby rozkładowi. Archeolodzy płuczą i przesiewają pobraną ziemię, aby odzyskać nawet bardzo drobne fragmenty. Do tej pory rozpoznano pozostałości około 50 gatunków roślin uprawnych i dzikich. Wśród nich znalazły się m.in. ryż, soja i czerwona fasola.
Odnaleziono również kości zwierząt. W materiale pojawiają się szczątki bydła, koni, świń oraz psów. Na części kości bydła stwierdzono ślady obróbki. Pozwala to badać zarówno sposób wykorzystywania zwierząt, jak i ich znaczenie jako źródła pożywienia. Takie znaleziska przesuwają uwagę z murów i działań wojennych na zwyczajne funkcjonowanie warowni. Twierdza potrzebowała przecież dostaw żywności, narzędzi, zwierząt roboczych i ludzi wykonujących codzienne prace.
Kosz i drewniane kółko okazały się wyjątkowo cenne
W zbiorniku zachowały się także przedmioty wykonane z materiałów organicznych. Wśród nich znajduje się pleciony kosz używany prawdopodobnie do przenoszenia ziemi lub produktów rolnych.
Jeszcze ciekawsze jest drewniane kółko zakładane bydłu do nosa. Koreańscy badacze uznają oba zabytki za najstarsze dotąd odkryte w kraju materialne przykłady takich przedmiotów. Znaleziono również żelazną siekierę z zachowanym drewnianym trzonkiem.
Nie są to przedmioty, które na pierwszy rzut oka kojarzą się z wielkimi odkryciami archeologicznymi. Właśnie dzięki nim można jednak zobaczyć ludzi wykonujących zwyczajne czynności: transportujących materiały, prowadzących zwierzęta, przygotowujących drewno czy dbających o zaopatrzenie.
Kółko do nosa bydła może wskazywać, że zwierzęta wykorzystywano do pracy i transportu w obrębie twierdzy lub przy dostarczaniu potrzebnych materiałów.
Wilgoć zamiast zniszczyć, pomogła zachować drewno
Drewno rzadko przetrwa w ziemi półtora tysiąca lat w tak dobrym stanie. W Jangmisanseong pomogły szczególne warunki. Zbiornik znajdował się w miejscu, do którego naturalnie spływała woda, a dodatkowo stale pojawiały się tam wody gruntowe. Dzięki utrzymującemu się wilgotnemu środowisku zachowało się drewno oraz inne materiały organiczne, które w wielu innych miejscach przepadłyby bez śladu.
Dlatego koreańscy archeolodzy porównują wnętrze zbiornika do swoistej kapsuły czasu. W jednym miejscu przetrwały fragmenty infrastruktury, rośliny, kości zwierząt, narzędzia i przedmioty używane podczas codziennej pracy.
Badania nie zostały jeszcze zakończone. Część osadów nadal czeka na szczegółową analizę, a naukowcy planują kolejne badania przyrodnicze i interdyscyplinarne.
Jangmisanseong było czymś więcej niż murem
Nowe wyniki pokazują, że warownia nie była jedynie punktem, w którym znajdowały się fortyfikacje i żołnierze. Była zorganizowaną przestrzenią wymagającą stałego zaopatrzenia, dostępu do wody, utrzymywania zwierząt i wykonywania wielu codziennych prac.
Ogromny drewniany zbiornik jest jednym z najbardziej efektownych elementów tego obrazu, ale równie ważne okazują się rzeczy pozornie zwyczajne. Nasiona, fragment kosza, drewniany trzonek siekiery czy niewielkie kółko używane przy bydle pokazują, jak wyglądała praktyczna strona życia w twierdzy Baekje. Po około 1600 latach właśnie te przedmioty mówią o mieszkańcach Jangmisanseong więcej niż same mury.
Źródła – Korea Południowa
National Research Institute of Cultural Heritage – Jungwon National Research Institute of Cultural Heritage; Korea Heritage Service; Korea.net – oficjalny portal Republiki Korei; Yonhap News Agency.