Decyzją Parlamentu Europejskiego z 2012 roku 6 marca obchodzony jest Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych. Z tej okazji Państwowe Muzeum na Majdanku zaprasza do udziału w spotkaniu poświęconym niezwykłemu bohaterowi – Stefanowi Sendłakowi. O jego biografii, działalności pomocowej oraz upamiętnieniu opowie dr Janusz Kłapeć, który od wielu lat bada historię tej postaci.
Po spotkaniu odbędzie się oprowadzanie tematyczne dotyczące form niesienia pomocy więźniom KL Lublin przez mieszkańców Lublina oraz inne zaangażowane osoby.
Program spotkania:
10:00 przywitanie i krótki wstęp historyczny
10.05 wykład i prezentacja na temat losów Stefana Sendłaka i jego pomocy Żydom – Janusz Kłapeć
10.40 rozmowa z Januszem Kłapciem – prowadzi Marek Duda
11.00-13.30 oprowadzanie tematyczne poświęcone pomocy udzielanej więźniom
Wydarzenie odbędzie się w Centrum Obsługi Zwiedzających PMM. Wstęp wolny.
Stefan Sendłak urodził się w 1889 roku we wsi Podtopole, nieopodal Zamościa. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. W okresie II Rzeczypospolitej aktywnie angażował się w ochronę praw robotników, rolników i osób znajdujących się w najtrudniejszym położeniu. W latach 1926–1939 sprawował funkcję radnego Rady Miasta Zamościa z ramienia Polskiej Partii Socjalistycznej.
Od początku okupacji angażował się w działalność ruchu oporu. Stworzył Lubelsko-Zamojski Komitet Niesienia Pomocy Żydom, który objął wsparciem 272 osoby pochodzenia żydowskiego. Następnie został kierownikiem Referatu Terenowego Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Swoją działalnością obejmował wiele miejsc na terenie okupowanej Polski, m.in. obóz pracy przy ul. Lipowej w Lublinie, w którym przetrzymywano żołnierzy Wojska Polskiego pochodzenia żydowskiego. W 1944 roku brał udział w Powstaniu Warszawskim jako zastępca rejonowego delegata Rządu w rejonie III (Śródmieście-Północ). Po wojnie represjonowany przez władze komunistyczne. Zmarł w 1978 roku. W 2020 roku pośmiertnie oznaczony tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Dr Janusz Kłapeć to pracownik naukowy Instytutu Historii UMCS Lublin w latach 1995–2017, IPN – Oddział w Lublinie w latach 2018-2024 i Wojskowego Biura Historycznego w Warszawie od 1 września 2024 roku. Autor monografii: „Rada Główna Opiekuńcza w dystrykcie lubelskim w latach 1940–1944”oraz kilkudziesięciu tekstów naukowych z historii Polski i regionu lubelskiego z pierwszej połowy XX wieku. Jego zainteresowania badawcze to:historia medycyny i nauk pokrewnych na ziemiach polskich w XX wieku, działalność instytucji opiekuńczych i charytatywnych, losy społeczności żydowskiej w czasie II wojny światowej, historia społeczna, życie codzienne ludności pod okupacja niemiecką i sowiecką. Obecnie przygotowuje dwie książki o charakterze monograficznym: „Biografia polityczna Stefana Sendłaka (1899-1978)” i „Pomoc wojskowa dla Ukrainy – Polska, USA i kraje członkowskie NATO od 24 lutego 2022 do chwili obecnej”.
Źródło: Państwowe Muzeum na Majdanku