W piątek 20 lutego 2026 roku w Głubczycach odbędzie się uroczyste odsłonięcie Kolumny Wolności – nowego upamiętnienia, które stanęło w miejskim parku w miejscu dawnego, obalonego sowieckiego obiektu propagandowego. Wydarzenie zaplanowano na godz. 12.00 w parku miejskim przy ul. Garbarskiej 13. W uroczystości weźmie udział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski, a transmisję będzie można śledzić na kanale IPNtv.
Uroczystość poprzedzi Msza i przemarsz do parku
Organizatorzy zaplanowali wydarzenie w formule, która łączy element religijny z częścią oficjalną. O godz. 10.00 w kościele pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Głubczycach (ul. Jana Pawła II 7) zostanie odprawiona Msza św. w intencji Ojczyzny. Po jej zakończeniu uczestnicy przejdą w przemarszu do parku miejskiego, w miejsce odsłonięcia Kolumny Wolności.
Punkt kulminacyjny programu zaplanowano na godz. 12.00 – wtedy nastąpi odsłonięcie pomnika, który ma przypominać o odzyskaniu niepodległości przez Polskę oraz o tych, którzy walczyli o wolność kraju. Według przekazanych informacji to właśnie wymiar symboliczny – odwołanie do odpowiedzialności za państwo i wspólnotę – ma być jednym z kluczowych akcentów nowego upamiętnienia.
Kolumna Wolności w miejscu dawnego pomnika propagandowego
Kolumna Wolności stanęła na cokole, który pozostał po rozbiórce sowieckiego obiektu propagandowego. Wcześniej w tym miejscu znajdował się tzw. „Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej”, wzniesiony w 1945 roku w parku miejskim. Obelisk z figurą żołnierza sowieckiego, uzbrojonego w pistolet maszynowy, ustawiono wówczas na cokole dawnej Kolumny Zwycięstwa, upamiętniającej sukcesy armii pruskiej w wojnach z lat 1864, 1866 oraz 1870–1871.
Rozbiórka obejmowała demontaż obelisku i figury żołnierza, natomiast zabytkowy cokół zdecydowano się zachować. To właśnie na nim osadzono nowy pomnik, co ma podkreślać zmianę znaczeń miejsca – od symboliki narzuconej politycznie do upamiętnienia związanego z polską niepodległością i lokalną pamięcią historyczną.
Pomnik wzorowany na rzymskich kolumnach triumfalnych
Nowe upamiętnienie nawiązuje do klasycznej formy: Kolumna Wolności została wzorowana na starożytnych, rzymskich kolumnach triumfalnych. Zwieńczeniem jest heraldyczny polski orzeł w koronie, co wyraźnie kieruje interpretację pomnika w stronę symboliki państwowej. Autorem projektu jest Krzysztof Pęski, a – jak podano – projekt architektoniczny oraz napisy były konsultowane z samorządem.
Na bocznych płytach cokołu umieszczono dwa cytaty, które mają wyznaczać ton nowego upamiętnienia. Pierwszy, autorstwa Ignacego Jana Paderewskiego, przypomina: „Niepodległość to nie tylko hasło, ale także odpowiedzialność za losy naszej Ojczyzny”. Drugi – słowa gen. Władysława Andersa – akcentuje wagę wspólnoty i działania ponad podziałami: „Odrzućmy wszystko co nas dzieli i bierzmy wszystko co nas łączy w pracy i w walce o wolność i niepodległość Polski”.
Tło wydarzenia: dekomunizacja przestrzeni publicznej
Odsłonięcie Kolumny Wolności wpisuje się w szerszy proces porządkowania przestrzeni publicznej z obiektów, które – według oceny IPN – miały charakter propagandowy. W materiale przypomniano, że po apelu prezesa IPN z marca 2022 roku dotyczącym konieczności usuwania z przestrzeni publicznej symboli sowieckiej propagandy, w województwie opolskim usunięto pięć takich obiektów: w Brzegu, Byczynie, Folwarku oraz dwa w Głubczycach. Podano również, że 27 października 2022 roku jednocześnie w czterech lokalizacjach – w tym w Głubczycach i Byczynie – odbył się demontaż czterech obiektów tego typu.
W kontekście samego pomnika w Głubczycach wskazano także genezę inicjatywy: postulat demontażu zgłoszono podczas rozbiórki obiektu w miejscowości Folwark w marcu 2022 roku. Z kolei koncepcję nowego upamiętnienia w formie Kolumny Wolności miała zaproponować dyrektor Powiatowego Muzeum Ziemi Głubczyckiej dr Barbara Piechaczek.
Podsumowanie
Odsłonięcie Kolumny Wolności w Głubczycach ma być nie tylko lokalną uroczystością, ale także wyraźnym sygnałem zmiany znaczenia miejsca w miejskim parku – od dawnego pomnika propagandowego do upamiętnienia związanego z polską niepodległością.
Źródło: IPN