Nastoletni więźniowie Majdanka
8 stycznia 1943 roku w jednym z pierwszych transportów więźniów politycznych na Majdanek trafił Ryszard Gawełek. Tego samego dnia w Warszawie Niemcy aresztowali Jana Michalaka, którego kilka dni później również…
Dlaczego Kazimierz Wielki wyznaczył Ludwika Węgierskiego na swojego następcę?
Kazimierz Wielki zmarł bez prawowitego syna. To zdanie jest punktem wyjścia do całej historii. W średniowieczu brak męskiego dziedzica na tronie oznaczał nie tylko rodzinny dramat, ale przede wszystkim polityczną…
Polska za czasów Władysława Łokietka – kraj w drodze z chaosu do królestwa
Kiedy w 1320 roku Władysław Łokietek wkładał koronę w katedrze wawelskiej, formalnie odradzało się Królestwo Polskie. W praktyce był to dopiero początek długiej drogi wychodzenia z rozbicia dzielnicowego. Polska za…
Wacław II jako król Czech i Polski – podwójna korona w sercu Europy
Na przełomie XIII i XIV wieku Europa Środkowa była gęstą siecią księstw, królestw i lenn, w której sojusze zmieniały się szybciej niż granice na mapach. W tym świecie wyróżniał się…
Kazimierz Wielki – król, który zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną
Gdy Kazimierz III obejmował tron w 1333 roku, Polska była państwem osłabionym: po rozbiciu dzielnicowym, z problemem Zakonu Krzyżackiego, z nie do końca jasną pozycją na arenie międzynarodowej. Gdy umierał…
Jan III Sobieski i odsiecz wiedeńska – dzień, w którym Europa odetchnęła z ulgą
Jan III Sobieski i odsiecz wiedeńska – dzień, w którym Europa odetchnęła z ulgą 12 września 1683 roku, wzgórza pod Wiedniem. Na czele potężnej jazdy, wśród proporców i husarskich skrzydeł,…
Historia polskiej emigracji: dlaczego Polacy masowo wyjeżdżali do USA, Brazylii i Francji?
Polska emigracja to nie tylko współczesne wyjazdy „za pracą” do Niemiec czy Wielkiej Brytanii. Już od XIX wieku setki tysięcy Polek i Polaków opuszczało rodzinne miejscowości, szukając lepszego życia daleko…
Historia Romów w Polsce i Europie: stereotypy kontra rzeczywistość
Romowie (Roma) to jedna z największych mniejszości w Europie, a zarazem społeczność, o której przez stulecia mówiono częściej „o nich” niż „z nimi”. W efekcie w przestrzeni publicznej do dziś…
Dlaczego carowie tak bardzo bali się polskiej inteligencji?
W imperium carów najważniejsze było posłuszeństwo: wobec tronu, urzędu, armii i oficjalnej narracji. Taki system mógł tolerować wiele codziennych odmienności, ale źle znosił środowiska, które potrafiły samodzielnie myśleć, organizować się…
Koronacje królów Polski: rytuał, polityka i symbole władzy
W dawnej Polsce władza nie opierała się wyłącznie na sile zbrojnej ani na samym fakcie dziedziczenia tronu. Potrzebny był moment, który publicznie i formalnie „przekształcał” człowieka w króla: władcę uznanego…