Uroczystość w Pałacu Prezydenckim
W czwartek, 26 lutego 2026 roku o godz. 12.00 w Pałacu Prezydenckim w Warszawie (ul. Krakowskie Przedmieście 48/50) odbędzie się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ofiar, które zginęły w wyniku działań terroru komunistycznego, zbrodni niemieckich oraz ukraińskich nacjonalistów. W wydarzeniu wezmą udział rodziny Odnalezionych i Zidentyfikowanych, zastępcy Prezesa IPN – dr hab. Karol Polejowski, dr Mateusz Szpytma oraz dr hab. Krzysztof Szwagrzyk – a także przedstawiciele władz i instytucji państwowych.
Dla mediów przewidziano akredytacje według zasad Kancelarii Prezydenta RP. Przebieg uroczystości będzie można śledzić dzięki transmisji na kanale IPNtv.
Piętnaście zidentyfikowanych ofiar
Podczas uroczystości zostaną ogłoszone nazwiska piętnastu ofiar, których szczątki odnaleziono w ramach prac Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Poszukiwania i ekshumacje prowadzone były m.in. w Krakowie, Gdańsku, Lublinie, Rzeszowie, Jaworniku Ruskim, na terenie powiatów opolskiego i przemyskiego oraz na Litwie.
Wśród zidentyfikowanych znajdują się między innymi:
- czteroosobowa rodzina – rodzice i dwie córki, w tym jedna w zaawansowanej ciąży – mieszkańcy powiatu opolskiego, zamordowani przez Niemców zimą 1943 roku za udzielenie schronienia kilkunastu osobom narodowości żydowskiej,
- żołnierz Armii Krajowej pochodzący z Wileńszczyzny, który poległ w walce z Armią Czerwoną pod Drużylami na terenie dzisiejszej Litwy,
- ofiary wyroków komunistycznych sądów wojskowych, zamordowane w Lublinie, Rzeszowie i Gdańsku.
Ogłoszenie nazwisk oraz przekazanie not identyfikacyjnych rodzinom ma szczególny wymiar symboliczny – zamyka wieloletni etap niewiedzy i pozwala bliskim upamiętnić zmarłych w sposób godny i zgodny z prawdą historyczną.
Zadania Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN
Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej tworzy zespół historyków, archiwistów, archeologów, specjalistów z dziedziny antropologii, medycyny sądowej oraz genetyki. Jego zadaniem jest prowadzenie prac badawczych, poszukiwawczych, ekshumacyjnych i identyfikacyjnych w wielu miejscach w Polsce i za granicą.
Specjaliści Biura poszukują nieznanych miejsc pochówku osób poległych w walkach o niepodległość oraz ofiar totalitaryzmów z okresu od 8 listopada 1917 do 31 lipca 1990 roku. Dzięki połączeniu badań archiwalnych, relacji świadków i nowoczesnych metod identyfikacji genetycznej możliwe jest odtwarzanie losów konkretnych osób, których śmierć przez dziesięciolecia pozostawała nieudokumentowana lub celowo zacierana.
Znaczenie identyfikacji dla rodzin i pamięci historycznej
Uroczystości ogłaszania nazwisk Zidentyfikowanych mają dwa wymiary: osobisty i społeczny. Dla rodzin to moment, w którym mogą otrzymać oficjalne potwierdzenie losu swoich bliskich, często po wielu latach poszukiwań i niepewności. Otrzymanie not identyfikacyjnych pozwala na godne upamiętnienie ofiar, organizację pogrzebów i postawienie nagrobków z imieniem i nazwiskiem.
Z perspektywy państwa i wspólnoty obywateli takie wydarzenia przypominają o skali zbrodni dokonanych przez reżimy totalitarne – zarówno komunistyczny, jak i niemiecki, a także przez formacje ukraińskich nacjonalistów. Każde odnalezione i zidentyfikowane nazwisko to kolejny krok w przywracaniu pamięci o konkretnych ludziach, których życie zostało przerwane w dramatycznych okolicznościach.
Podsumowanie
Uroczystość zaplanowana na 26 lutego 2026 roku w Pałacu Prezydenckim w Warszawie będzie kolejnym ważnym etapem w pracach Instytutu Pamięci Narodowej nad identyfikacją ofiar totalitaryzmów. Ogłoszenie nazwisk piętnastu osób, których szczątki zostały odnalezione w różnych miejscach Polski i na Litwie, przywraca imiona konkretnym twarzom historii i daje rodzinom możliwość zakończenia wieloletniego czasu oczekiwania. Działania Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN pokazują, że nawet po wielu dekadach można skutecznie dążyć do prawdy o losach jednostek i w ten sposób budować zbiorową pamięć opartą na faktach i szacunku dla ofiar.