7 maja 2026 roku Kamesznica stanie się miejscem państwowych uroczystości pogrzebowych żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”. W miejscowości w powiecie żywieckim, przy ul. Beskidzkiej, odbędzie się ceremonia pochówku szczątków prawie 60 żołnierzy powojennego podziemia antykomunistycznego.
Uroczystości zostaną połączone z otwarciem nowego Cmentarza Wojennego Żołnierzy NSZ. Wydarzenie objęto patronatem honorowym Prezydenta RP, a transmisję będzie można śledzić na kanale IPNtv w serwisie YouTube.
Państwowe uroczystości w Kamesznicy
Kamesznica stanie się tego dnia jednym z najważniejszych miejsc pamięci o powojennym podziemiu niepodległościowym. Państwowy pogrzeb żołnierzy NSZ ze zgrupowania „Bartka” będzie nie tylko ceremonią pochówku, lecz także symbolicznym przywróceniem im należnego miejsca w historii.
W uroczystościach wezmą udział rodziny Żołnierzy Niezłomnych, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, delegacje instytucji publicznych, środowiska kombatanckie, mieszkańcy regionu oraz osoby, które chcą oddać hołd żołnierzom walczącym z systemem komunistycznym narzucanym Polsce po wojnie.
Szczególne znaczenie ma obecność rodzin. Przez dziesięciolecia to właśnie one przechowywały pamięć o bliskich, których losy po wojnie często były przemilczane, zniekształcane albo usuwane z oficjalnej opowieści o najnowszej historii Polski.
Kim byli żołnierze zgrupowania „Bartka”
Zgrupowanie dowodzone przez kpt. Henryka Flamego „Bartka” należało do największych formacji podziemia antykomunistycznego działających po II wojnie światowej na Górnym Śląsku i w Beskidach. Jego żołnierze nie złożyli broni po zakończeniu okupacji niemieckiej, ponieważ sprzeciwiali się systemowi komunistycznemu narzucanemu Polsce po wojnie.
Był to czas dramatycznych wyborów. Dla wielu ludzi koniec wojny nie oznaczał powrotu do wolności, lecz początek kolejnych represji. Żołnierze powojennego podziemia byli ścigani, więzieni, przesłuchiwani i eliminowani przez aparat bezpieczeństwa. Część z nich zginęła w walce, inni zostali zamordowani.
Historia zgrupowania „Bartka” należy do najbardziej tragicznych rozdziałów powojennego oporu. Przez lata pamięć o tych wydarzeniach przetrwała przede wszystkim w rodzinach, lokalnych wspomnieniach i środowiskach, które nie zgadzały się na wymazanie żołnierzy podziemia z historii.
Nowy Cmentarz Wojenny Żołnierzy NSZ
Otwarcie Cmentarza Wojennego Żołnierzy NSZ w Kamesznicy będzie jednym z głównych punktów uroczystości. Nowe miejsce pochówku ma stać się trwałym znakiem pamięci o żołnierzach, którzy przez dziesięciolecia nie mogli liczyć na godne upamiętnienie.
Cmentarz przy ul. Beskidzkiej będzie przestrzenią modlitwy, refleksji i edukacji historycznej. Dla rodzin poległych oraz zamordowanych ma wymiar szczególny, ponieważ państwowy pochówek oznacza symboliczne domknięcie historii naznaczonej bólem, milczeniem i oczekiwaniem na sprawiedliwość.
To także ważny znak dla lokalnej społeczności. Beskidy i Górny Śląsk były obszarem działalności zgrupowania „Bartka”, dlatego właśnie w tym regionie pamięć o żołnierzach NSZ ma wyjątkowo silny wymiar.
Pamięć o Żołnierzach Niezłomnych
Uroczystość w Kamesznicy wpisuje się w szerszy proces przywracania pamięci o Żołnierzach Niezłomnych. Przez wiele lat ich losy były przedstawiane zgodnie z propagandowym obrazem tworzonym przez komunistyczne państwo. Dopiero po latach możliwe stało się publiczne mówienie o skali represji, tragicznych wyborach i cenie, jaką zapłacili za wierność niepodległej Polsce.
Pogrzeb szczątków żołnierzy zgrupowania „Bartka” będzie więc czymś więcej niż wydarzeniem historycznym. To akt pamięci wobec ludzi, którym przez dziesięciolecia odmawiano prawa do godnego pochówku, uczciwej biografii i miejsca w narodowej świadomości.
Ceremonia przypomina również, że historia powojennej Polski nie zakończyła się wraz z końcem działań wojennych. Dla wielu rodzin trwała dalej w postaci represji, strachu, poszukiwania informacji o bliskich i wieloletniego oczekiwania na prawdę.
Transmisja uroczystości
Osoby, które nie będą mogły uczestniczyć w wydarzeniu osobiście, będą mogły śledzić transmisję uroczystości na kanale IPNtv w serwisie YouTube. Dzięki temu państwowy pogrzeb w Kamesznicy będzie dostępny dla widzów z całej Polski.
7 maja 2026 roku będzie dla rodzin żołnierzy „Bartka” i dla wszystkich uczestników uroczystości dniem szczególnego hołdu. Kamesznica stanie się miejscem, w którym pamięć, historia i państwowy ceremoniał spotkają się nad grobami ludzi przez lata pozbawionych należnego im upamiętnienia.
Transmisja uroczystości będzie dostępna na kanale IPNtv w serwisie YouTube.
Źródło: IPN, opracowanie własne.