Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy zaprasza do Gmachu Głównego na wystawę „Polskie monety, banknoty i medale z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego”. Otwarcie ekspozycji odbędzie się 25 listopada 2025 roku, dokładnie w 261. rocznicę koronacji ostatniego króla Rzeczypospolitej oraz 230. rocznicę jego abdykacji.
Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764–1795) to czas głębokiego, wielowymiarowego kryzysu, zakończonego upadkiem państwa, ale również okres wybitnych działań reformatorskich prowadzonych na wielu polach – z myślą o jego ratowaniu i rozwoju.
– Jednym z kluczowych elementów królewskiego programu reform było stworzenie nowoczesnego systemu monetarnego. Nawiązywał on do lokalnych tradycji, a jednocześnie odpowiadał na bieżące potrzeby gospodarcze i społeczne, sprzyjając rozwojowi ekonomicznemu – mówi dr Gabriela Frischke, kuratorka wystawy.
W zbiorach Muzeum Okręgowego znajduje się dziś 320 monet i medali oraz 46 banknotów pochodzących z czasów Stanisława Augusta. Wśród eksponatów szczególne miejsce zajmują banknoty 50-złotowe z datą 8 czerwca 1794 roku, pochodzące z okresu powstania kościuszkowskiego.
– To właśnie one zapoczątkowały historię polskiego pieniądza papierowego – podkreśla dr Krzysztof Jarzęcki, kurator wystawy. – Dla nas są nie tylko źródłem wiedzy o przeszłości, ale także świadectwem dawnych technologii i ludzkiej pomysłowości – ciekawym, choć niemilitarnym fragmentem historii powstania kościuszkowskiego.
W czasach zaborów monety, medale i banknoty z epoki Stanisława Augusta traktowano jako pamiątki patriotyczne, a dziś stanowią one przedmiot coraz bardziej zaawansowanych badań naukowych.
– Początki gromadzenia numizmatów z czasów stanisławowskich w naszym muzeum sięgają roku 1880 – mówi dr Anna Kornelia Jędrzejewska, dyrektorka Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. Przez 145 lat powstała cenna kolekcja – tworzona dzięki darom, zakupom oraz nabytkom z prywatnych kolekcji m. in. Stanisława Niewiteckiego, a także znaleziskom z regionu. Zbiór cennych monet, medali i banknotów łączy pasję kolekcjonerską i pamięć o przeszłości, tworząc unikalną wartość dla naszego miasta.
Wystawa przypomni także sylwetki wybitnych postaci epoki, m.in. Tadeusza Kościuszki, Jana Henryka Dąbrowskiego i Hugo Kołłątaja. Dla najmłodszych zwiedzających przygotowano specjalne stanowisko edukacyjne, które pozwoli im poznać wartość i znaczenie pieniądza sprzed ponad dwóch stuleci.
Uroczyste otwarcie wystawy odbędzie się we wtorek, 25 listopada, o godz. 18:00 w Sali Kolumnowej Gmachu Głównego przy ul. Gdańskiej 4. Ekspozycję będzie można oglądać do 5 kwietnia 2026 roku.
Źródło: Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy