Co? gdzie? kiedy? — skrót dla zabieganych
- Sopot – Cmentarz Katolicki | 30 października (czwartek), od 9:15
Upamiętnieni: Bolesław Srocki, Jan Kordulski, Jan Jokiel.
Opieka merytoryczna: Kamil Rutecki (MIIWŚ). - Gdańsk – Cmentarz Centralny Srebrzysko | 30 października, od 10:00
Upamiętnieni: Adam Szydłowski „Poleszuk”, Tadeusz Urbanowicz „Moskito”, Wanda Minkiewicz „Danka”, Zdzisław Zieleń „Orlik”, Robert Nakwas-Pugaczewski „Okoń”, a także westerplatczycy: Franciszek Toporowicz, Michał Gawlicki.
Wizyta przy mogile: Henryk Bajduszewski (PSZ na Zachodzie, wcześniej wcielony do Wehrmachtu).
Opieka merytoryczna: Mateusz Jasik (MIIWŚ). - Gdynia – Cmentarz Witomiński | 31 października (piątek), od 10:00
Upamiętnieni: Joachim Joachimczyk, Edmund Malinowski, Antoni Suchanek, Bolesław Polkowski.
Sopot — 30 października, od 9:15
Na Cmentarzu Katolickim w Sopocie młodzież i historycy odwiedzą groby Bolesława Srockiego, Jana Kordulskiego i Jana Jokiela. Krótkie prelekcje i kontekst biograficzny zapewni Kamil Rutecki, kierownik Działu Edukacyjnego MIIWŚ. W planie prace porządkowe, zapalenie zniczy i przypomnienie lokalnych wątków Polskiego Państwa Podziemnego.
Gdańsk — 30 października, od 10:00
Na Srebrzysku zaplanowano szerszy blok upamiętnień. W programie są groby:
Adama Szydłowskiego „Poleszuk”, Tadeusza Urbanowicza „Moskito”, Wandy Minkiewicz „Danka”, Zdzisława Zielenia „Orlik”, Roberta Nakwas-Pugaczewskiego „Okoń”, a także westerplatczyków – Franciszka Toporowicza i Michała Gawlickiego.
Ważnym punktem będzie wizyta przy mogile Henryka Bajduszewskiego – losie typowym dla Pomorza: przymusowy pobór do Wehrmachtu, a następnie służba w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Grupie towarzyszyć ma Mateusz Jasik, zastępca dyrektora ds. popularyzacji MIIWŚ.
Gdynia — 31 października, od 10:00
Na Cmentarzu Witomińskim zostaną uporządkowane i upamiętnione groby kolejnych bohaterów podziemia: Joachima Joachimczyka, Edmunda Malinowskiego, Antoniego Suchanka i Bolesława Polkowskiego. To jedno z kluczowych miejsc pamięci w Gdyni, łączące wątki wojenne i powojenne.
Dlaczego właśnie teraz
Końcówka października to tradycyjny czas porządkowania grobów i przygotowania do dnia Wszystkich Świętych. Prace na cmentarzach stają się lekcją historii w terenie: młodzież poznaje biografie przez kontakt z konkretnym miejscem pamięci, a nie tylko z podręcznikiem.
Kto współtworzy inicjatywę
W działania angażują się środowiska kombatanckie, organizacje społeczne i instytucje kultury, m.in.: Światowy Związek Żołnierzy AK, Stowarzyszenie Kwatera Akowska na Cmentarzu Łostowickim, Stowarzyszenie im. Bolesława Srockiego, Muzeum Gdańska oraz Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Tradycja tych spotkań sięga 2011 roku; pamiętne było zwłaszcza 2016, gdy odwiedzono groby wszystkich cichociemnych spoczywających w Gdańsku i Sopocie.
Jak dołączyć — wskazówki praktyczne
- Miejsce zbiórki: przy bramach wejściowych cmentarzy we wskazanych wyżej godzinach.
- Warto zabrać: rękawiczki, mały sekator/szczotkę, znicz; ubiór dostosowany do pogody.
- Zasady: szacunek dla regulaminu nekropolii, prace wyłącznie porządkowe (bez ingerencji w elementy nagrobków).
- Uwaga organizacyjna: harmonogram może ulec zmianie z przyczyn niezależnych od uczestników; najlepiej przybyć kilka minut wcześniej.
Pamiętać nie tylko 1 listopada
Te spotkania przypominają, że pamięć o bohaterach II wojny światowej to nie tylko uroczyste akademie, ale także cicha, regularna opieka nad grobami. Każdy uporządkowany nagrobek i zapalony znicz to czytelny znak, że lokalne dziedzictwo nie znika – pozostaje obecne w przestrzeni miasta i w świadomości kolejnych pokoleń.
Źródło: MIIWŚ