W środę 22 kwietnia 2026 roku o godz. 13.30 w siedzibie Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku przy al. Grunwaldzkiej 216 odbędzie się konferencja prasowa dotycząca śledztwa w sprawie Antoniego Browarczyka. Podczas spotkania mają zostać przedstawione nowe ustalenia odnoszące się do postępowania dotyczącego użycia broni przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i śmierci jednej z pierwszych i najmłodszych ofiar stanu wojennego.
W konferencji wezmą udział zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski, dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu prok. Andrzej Pozorski oraz dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak.
Antoni Browarczyk urodził się 21 października 1961 roku. Był związany z duszpasterstwem dominikańskim i już od 13 grudnia 1981 roku angażował się w działania przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. 16 grudnia uczestniczył w walkach ulicznych w Gdańsku.
Dzień później, około godz. 15.30, opuścił wraz z kolegami warsztat elektromechaniczny Henryka Szlendaka przy ul. Wyczółkowskiego 16, gdzie pracował. W Śródmieściu przyłączył się do trwającej demonstracji. Gdy sytuacja na ulicach stawała się coraz bardziej niebezpieczna, razem z kolegą Andrzejem Szczęsnowiczem postanowił udać się do jego mieszkania przy ul. Szuwary 4. W rejonie czołgu-pomnika przy ul. Hucisko obaj zostali rozdzieleni.
Browarczyk szedł dalej w kierunku ul. Wały Jagiellońskie. W pobliżu przystanku tramwajowego przy Bramie Wyżynnej został postrzelony w głowę z pistoletu maszynowego PM-43. Zmarł 23 grudnia 1981 roku, nie odzyskawszy przytomności. Śledztwo w sprawie jego śmierci było wcześniej trzykrotnie umarzane z powodu niewykrycia sprawców.
W 2008 roku Antoni Browarczyk został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Podjęcie na nowo śledztwa nastąpiło w ramach realizowanego w Instytucie Pamięci Narodowej przedsięwzięcia Archiwum Zbrodni. Projekt jest prowadzony od połowy 2022 roku i polega na analizie akt umorzonych śledztw dotyczących przestępstw popełnionych między innymi w okresie stanu wojennego. Celem tych działań jest sprawdzenie, czy istnieją nowe możliwości dowodowe uzasadniające wznowienie lub wszczęcie postępowań w sprawach niewyjaśnionych zbrodni komunistycznych z lat 80. XX wieku.
Jak informuje IPN, od rozpoczęcia projektu prokuratorzy Oddziałowych Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zainicjowali łącznie 19 postępowań karnych w tej kategorii spraw. Wśród dotychczasowych efektów wymieniono między innymi skierowanie aktu oskarżenia przeciwko 27 byłym funkcjonariuszom Służby Więziennej w związku z pobiciem osób internowanych w Kwidzynie 14 sierpnia 1982 roku.
W ramach innych postępowań przedstawiono również zarzuty dziewięciu byłym funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej, którzy mieli bezprawnie użyć broni palnej wobec uczestników pokojowej manifestacji mieszkańców Lubina 31 sierpnia 1982 roku. Zapadły także wyroki skazujące wobec trzech byłych funkcjonariuszy ZOMO za udział w pobiciu uczestnika demonstracji ulicznej w Szczecinie w 1982 roku oraz wobec byłego funkcjonariusza MO za fałszywe oskarżenie uczestnika demonstracji ulicznej w Lubinie o czynną napaść na funkcjonariuszy.
Konferencja w Gdańsku ma dotyczyć kolejnego śledztwa prowadzonego w ramach Archiwum Zbrodni. Tym razem przedstawione zostaną nowe ustalenia w sprawie Antoniego Browarczyka, której okoliczności przez lata pozostawały niewyjaśnione.
Źródło: IPN, opracowanie własne.