Wyspa Aja – Kirke, czarodziejka, która zatrzymała Odyseusza
Po wojnie trojańskiej Odyseusz nie przegrywał już z mieczem. Przegrywał z drogą. Z prądem, z wiatrem, z własną załogą, z cudzymi regułami – i z miejscami, które działały jak lep…
Eleusis i misteria eleuzyjskie – święte tajemnice Demeter i Kory
W świecie greckich mitów były miejsca ważne, i były miejsca, bez których trudno zrozumieć samą ideę życia, śmierci i powrotu. Eleusis należało do tej drugiej kategorii. Nie było tylko sanktuarium…
Delfy – wyrocznia Apollina i serce duchowe starożytnej Grecji
Gdy Grecy mówili „jedziemy do Delf”, nie chodziło im tylko o podróż. Chodziło o decyzję, którą trzeba „przepuścić” przez coś większego niż domowe rady i polityczne kalkulacje. Delfy były miejscem,…
Prorocy i wizjonerzy – Kassandra, Tejrezjasz i inni, którzy widzieli za dużo
W greckich mitach proroctwo rzadko jest prezentem. Częściej wygląda jak wyrok: widzisz więcej niż inni, ale nie masz pewności, czy ktoś ci uwierzy, a czasem nawet — czy ty sam…
Olimp – jak wyobrażano sobie górę bogów?
Dla Greków Olimp był jednocześnie miejscem i skrótem myślowym. Z jednej strony — realną górą, widoczną z daleka, z pogodą zmieniającą się szybciej niż plany żeglarzy. Z drugiej — „adresem”…
Dzieci bogów – półbogowie między niebem a ziemią
W mitologii greckiej trudno o figurę bardziej „ludzką” niż półbóg. Bogowie są potężni, ale często odklejeni od codzienności. Ludzie są bliscy i rozpoznawalni, ale bezradni wobec przeznaczenia. Półbogowie stoją pośrodku:…
Greckie mity o miłości niemożliwej – od Orfeusza po Fajdrę i Hipolita
Miłość w greckich mitach rzadko bywa spokojnym domem z widokiem na morze. Częściej przypomina próbę sił: z losem, z bogami, z własną słabością. Bohaterowie kochają intensywnie, ale prawie zawsze „w…
Mity o karze i nagrodzie – Tantalos, Syzyf i inni skazańcy bogów
Grecy mieli wyjątkowy talent do opowiadania o moralności bez kaznodziejstwa. Zamiast długich pouczeń dawali obrazy, których nie da się „odzobaczyć”: wieczny głód tuż obok jedzenia, praca, która zawsze wraca do…
Kamień, drzewo, rzeka – jak Grecy tłumaczyli kształt świata mitami
Grecy patrzyli na krajobraz jak na tekst do odczytania. Jeśli gdzieś stała samotna skała, nie była „ładnym widokiem” – była śladem po zdarzeniu. Jeśli rzeka zmieniała nurt, wcale nie musiało…
Pies z podziemi na łańcuchu: Cerber i ostatnia próba Heraklesa
W cyklu dwunastu prac Heraklesa są zadania, które pachną legendą „z zewnątrz”: bestie w lasach, potwory na bagnach, wyprawy na kraniec świata. Ale jest też praca, która brzmi jak przekroczenie…