Instytut Pamięci Narodowej ponownie dołącza do Nocy Muzeów, jednej z najpopularniejszych imprez kulturalnych w Polsce. W sobotę, 16 maja 2026 roku, odwiedzający będą mogli zajrzeć do oddziałów i delegatur IPN w wielu miastach, a w Warszawie jednym z najważniejszych punktów programu będzie Centralny Przystanek Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107.
Wydarzenie w warszawskim Centralnym Przystanku Historia rozpocznie się o godz. 18.00 i potrwa do 00.30. Wstęp będzie wolny. Organizatorzy zapowiadają wieczór, podczas którego historia nie będzie zamknięta wyłącznie w gablotach. Na odwiedzających czekać będą archiwalne dokumenty, pamiątki, wystawy, filmy oraz specjalne strefy pokazujące kulisy pracy IPN.
Archiwa, konserwacja i nowe technologie
Program przygotowany przez Instytut Pamięci Narodowej ma pokazać różne sposoby opowiadania o przeszłości. Goście zobaczą między innymi strefę konserwacji, archeologii, drukarni, rysunku komiksowego oraz nowych technologii w edukacji historycznej. To propozycja zarówno dla osób, które regularnie interesują się historią najnowszą, jak i dla tych, którzy chcą zobaczyć, jak wygląda praca z dokumentami, pamiątkami i materiałami archiwalnymi.
Ważną częścią wydarzenia będzie możliwość spotkania z historią od strony praktycznej. Nie chodzi wyłącznie o gotowe ekspozycje, ale także o pokazanie procesu: jak zabezpiecza się pamiątki, jak odczytuje się ślady przeszłości i jak nowoczesne narzędzia pomagają przybliżać wydarzenia sprzed dekad młodszym odbiorcom.
Podświetlana wystawa przy Marszałkowskiej
Jednym z najbardziej widocznych elementów warszawskiej odsłony Nocy Muzeów będzie wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”. Zostanie ona wyeksponowana przy fasadzie budynku Centralnego Przystanku Historia przy ul. Marszałkowskiej 107.
Ekspozycja pokaże pokolorowane zdjęcia historyczne przedstawiające Polaków walczących u boku aliantów w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Dzięki podświetleniu wystawa ma być widoczna z daleka i stanie się częścią nocnego pejzażu centrum Warszawy. To jeden z tych punktów programu, który można będzie dostrzec jeszcze przed wejściem do budynku.
Warszawa z kilkoma adresami IPN
W stolicy wydarzenia IPN nie ograniczą się wyłącznie do Centralnego Przystanku Historia. Program obejmie także inne lokalizacje związane z działalnością Instytutu, w tym Centrum Edukacyjne IPN przy ul. Marszałkowskiej 21/25, Izbę Pamięci przy ul. Strzeleckiej 8 oraz siedzibę Oddziału IPN przy ul. Szwedzkiej 22.
To ważne rozszerzenie stołecznej trasy Nocy Muzeów. Warszawscy uczestnicy będą mogli zaplanować wieczór tak, by odwiedzić kilka miejsc i zobaczyć różne odsłony pracy IPN: od edukacji historycznej, przez pamięć o ofiarach represji, po wystawy i projekty prezentujące historię XX wieku.
IPN zaprasza w całej Polsce
Noc Muzeów 2026 z Instytutem Pamięci Narodowej odbędzie się również poza Warszawą. Większość wydarzeń zaplanowano na 16 maja, choć krakowski oddział IPN zaprosi odwiedzających dzień wcześniej, 15 maja.
W Białymstoku program odbędzie się od godz. 17.00 do 00.00 w siedzibie Oddziału IPN przy ul. Warsztatowej 1A. W Bydgoszczy Europejska Noc Muzeów potrwa od godz. 18.00 do 23.00 w Delegaturze IPN przy ul. Wincentyny Teskowej 1. W Gdańsku zwiedzający będą mogli odwiedzić Oddział IPN przy al. Grunwaldzkiej 216 od godz. 18.00 do 22.00.
Katowicki oddział IPN przy ul. Józefowskiej 102 będzie otwarty od godz. 18.00 do 23.00. W Kielcach wydarzenie zaplanowano w Delegaturze IPN przy al. Na Stadion 1 i potrwa od godz. 17.00 do 23.30. Kraków zaprosi gości 15 maja, od godz. 17.00 do 23.00, do siedziby Oddziału IPN przy ul. Stefana Czarnieckiego 3.
W Łodzi uczestnicy będą mogli odwiedzić siedzibę Oddziału IPN przy ul. E. Orzeszkowej 31/35 oraz Przystanek Historia im. ppłk. Wacława Lipińskiego przy al. marsz. Józefa Piłsudskiego 5. Wydarzenia potrwają od godz. 18.00 do 00.00. W Opolu IPN zaprosi od godz. 18.00 do 20.30 do siedziby Instytutu Śląskiego przy ul. Piastowskiej 17.
Radomska odsłona wydarzenia odbędzie się od godz. 18.00 do 23.00 w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych przy ul. 25 czerwca 68. W Rzeszowie program zaplanowano od godz. 19.00 do 00.00 w siedzibie Oddziału IPN przy ul. Słowackiego 18 oraz w budynku przy ul. Fryderyka Szopena 23. We Wrocławiu zwiedzający będą mogli odwiedzić Oddział IPN przy ul. Sołtysowickiej 21 A od godz. 18.00 do 22.00.
Noc Muzeów z długą tradycją
Noc Muzeów od lat przyciąga tłumy do instytucji kultury, muzeów, galerii i miejsc, które na co dzień nie zawsze są dostępne w takim zakresie. Pierwsza taka impreza odbyła się w Berlinie w 1997 roku. W Polsce po raz pierwszy zorganizowano ją w 2003 roku w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Instytut Pamięci Narodowej bierze udział w wydarzeniu od 2009 roku.
Tegoroczna edycja Nocy Muzeów ponownie pokazuje, że zainteresowanie historią nie musi mieć szkolnego ani akademickiego charakteru. Wydarzenia przygotowywane przez IPN łączą dokumenty, pamiątki, wystawy i filmy z działaniami edukacyjnymi oraz technologiami, które pomagają opowiadać o przeszłości w bardziej przystępny sposób.
Dla odwiedzających będzie to okazja, by w jednej nocy zobaczyć, jak historia przechowywana w archiwach staje się częścią żywej opowieści. W centrum tej opowieści znajdą się ludzie, dokumenty, miejsca pamięci i przedmioty, które pozwalają lepiej zrozumieć polskie doświadczenie XX wieku.
Opracowanie własne na podstawie informacji IPN.